Νησί :Λέσβος
Οικισμός :Μήθυμνα

Διαδρομή «Λιμάνι»

1

Το παλιό «Τελωνείο»

Διώροφο ορθογωνικής κάτοψης κτίριο που λειτουργούσε ως τελωνείο στην αρχική του φάση, κατά τα μέσα 19ου αιώνα. Έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με το ΦΕΚ 737/Β/09.12.1985. Βρίσκεται στο λιμάνι του οικισμού, στη Σκάλα, και χαρακτηρίζεται από στοιχεία λαϊκής αρχιτεκτονικής με νεοκλασικές επιδράσεις. Ο φέρων οργανισμός του είναι από λιθοδομή και στεγάζεται με ξύλινη τετράριχτη στέγη με επικάλυψη από «ρωμαϊκού» τύπου κεραμίδια. Οι τρεις κύριες όψεις του κτηρίου (βόρεια, δυτική και νότια) είναι απλά διαμορφωμένες και οργανώνονται κάθε φορά βάση του κεντρικού τους κατακόρυφου άξονα συμμετρίας. Τα ανοίγματα των όψεων παρουσιάζουν κατακόρυφη και οριζόντια συμμετρία. Πιο συγκεκριμένα στο ισόγειο εναλλάσσονται τα ανοίγματα των παραθύρων με αυτά των θυρωμάτων, ενώ στον όροφο υπάρχουν μόνο ανοίγματα παραθύρων. Η κύρια είσοδος στο κτίριο βρίσκεται στη δυτική όψη, πάνω στον κατακόρυφο άξονα συμμετρίας. Τα ανοίγματα των παραθύρων φέρουν πλαίσια διαμορφωμένα με επίχρισμα και με οριζόντιο ανώφλι. Ιδιαίτερα στην περίπτωση των παραθύρων του ορόφου το ανώφλι αποτελείται από μια σειρά λεπτών πλακών. Τα ανοίγματα των θυρωμάτων πλαισιώνονται με λιθόπλινθους σε οδοντωτή διάταξη με τοξοειδές επιχρισμένο ανώφλι. Οι όψεις του κτηρίου παλιότερα ήταν επιχρισμένες, σύμφωνα με σχετικό αρχειακό υλικό. Αργότερα, έπειτα από εργασίες αποκατάστασης και επανάχρησης οι όψεις αποκαλύφθηκαν και παρέμειναν ανεπίχριστες. Η διαμόρφωση των ακμών των όψεων γίνεται με οδοντωτούς γωνιόλιθους. Στη σύγχρονη εποχή το κτίριο φιλοξενεί καταστήματα τουριστικού ενδιαφέροντος (τουριστικών ειδών και εστιατορίου στο ισόγειο, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων στον όροφο). Επιπλέον, έχουν γίνει εργασίες ενίσχυσης του φέροντα οργανισμού του κτηρίου με σύγχρονους κατασκευαστικούς τρόπους.


2

Οθωμανική Κρήνη

Αξιόλογη οθωμανική κρήνη που εντοπίζεται στην περιοχή πάνω από το λιμάνι. Είναι κατασκευασμένη από λαξευτούς λίθους και διαμορφώνεται με οξυκόρυφο κτενοειδές ισλαμικού τύπου τόξο. Στην κόγχη της φέρει μαρμάρινη οθωμανική επιγραφή και μικρή θυρίδα και σύμφωνα με τον Γ. Καλαντίδη αποτελεί μια από τις παλαιότερες κρήνες του οικισμού που κατασκευάστηκε το 1758. Το 1989, μαζί με άλλες έντεκα (11) κρήνες του οικισμού, χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού.


3

Νεοκλασική Αστική Κατοικία

Διώροφη νεοκλασική αστική κατοικία με υπόγειο σύνθετης κάτοψης που χτίστηκε το 1926 και βρίσκεται στην περιοχή πάνω από το λιμάνι του οικισμού, τη Σκάλα. Έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο του με το ΦΕΚ 66/Β/21.02.1986 (τροποποίηση της απόφασης με το ΦΕΚ 19/Β/ 16.01.1989). Ο φέρων οργανισμός του κτηρίου είναι από λιθοδομή και στεγάζεται με στέγη σύνθετης μορφής που επικαλύπτεται με «ρωμαϊκού» τύπου κεραμίδια. Εξαιτίας της έντονης υψομετρικής διαφοράς, από τη στάθμη του κεντρικού δρόμου στο βόρειο όριο του οικοπέδου διακρίνεται μόνο το επίπεδο του ορόφου. Οι όψεις της κατοικίας χαρακτηρίζονται από εμφανή και αρμολογημένη λιθοδομή, ενώ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στοιχεία αποτελούν οι ψευδοπεσσοί των γωνιών, οι παραστάδες και τα γείσα των ανοιγμάτων, τα κορνιζώματα και οι ποδιές των παραθύρων και το οριζόντιο διάζωμα μεταξύ των δύο ορόφων, τα οποία είναι κατασκευασμένα από εμφανείς οπτόπλινθους. Η μεικτή χρήση της λιθοδομής με τις πλίνθους προσδίδουν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα στο κτίριο, που το καθιστά εξαίρεση ως προς την τοπική λαϊκή αρχιτεκτονική. Επιπλέον, νεοκλασικά χαρακτηριστικά των όψεων θεωρούνται τα υψίκορμα ανοίγματα με την κατακόρυφη διάταξη, η διαμόρφωση της κεντρικής εισόδου, τα στηθαία των βεραντών με τις μπαλούστρες. Στις ακμές του κτηρίου διαμορφώνονται προεξέχοντες ψευτοπεσσοί, λίθινοι στο ισόγειο και πλίνθινοι στον όροφο.


4

Νεοκλασική Αστική Κατοικία

Διώροφη νεοκλασική αστική κατοικία με υπόγειο ορθογωνικής κάτοψης που χτίστηκε το 1873 και βρίσκεται στην περιοχή πάνω από τη Σκάλα, το λιμάνι του οικισμού. Έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο του με το ΦΕΚ 74/Β/28.02.1986. Ο φέρων οργανισμός του κτηρίου αποτελείται από λιθοδομή στο ισόγειο και πλινθοδομή στον όροφο. Το κτίριο στεγάζεται με τετράρριχτη στέγη με επικάλυψη «ρωμαϊκών» κεραμιδιών. Εξαιτίας της έντονης υψομετρικής διαφοράς, από τη στάθμη του κεντρικού δρόμου στο βόρειο όριο του οικοπέδου διακρίνεται μόνο το επίπεδο του ορόφου. Ιδιαίτερο στοιχείο των όψεων αποτελούν η εμφανής και αρμολογημένη λιθοδομή στο ισόγειο και η εμφανής πλινθοδομή από συμπαγείς κόκκινες πλίνθους στον όροφο. Οι κατοικία χαρακτηρίζεται από νεοκλασικά στοιχεία, όπως τα υψίκορμα ανοίγματα, η συμμετρική και κατακόρυφη διάταξη τους, τα γείσα και οι κορνίζες των παραθύρων, το διάζωμα μεταξύ του ισογείου και του ορόφου, το γείσο της στέγης και οι οδοντωτοί γωνιόλιθοι στις ακμές. Ιδιαίτερο νεοκλασικό χαρακτηριστικό αποτελεί ο τονισμένος κατακόρυφος άξονας συμμετρίας της κύριας όψης, πάνω στον οποίο τοποθετούνται η κεντρική είσοδος της κατοικίας στο ισόγειο, ο ξύλινος εξώστης με τα μεταλλικά φουρούσια, και το αέτωμα στη στέγη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το βοτσαλωτό δάπεδο μαύρου χρώματος με λευκά φυτικά σχέδια και γεωμετρικά μοτίβα, και το δάπεδο σε σχήμα σκακιέρας αποτελούμενο από κεραμικά πλακίδια και μαύρο βοτσαλωτό.


5

Παραδοσιακή Κατοικία με νεοκλασικές αναφορές

Διώροφη παραδοσιακή λαϊκή-αστική κατοικία με υπόγειο, ορθογωνικής κάτοψης με νεοκλασικές επιρροές, που κατασκευάστηκε το 1900. Έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με το ΦΕΚ 737/Β/09.12.1985. Έχει φέροντα οργανισμό από λιθοδομή που καλύπτεται με τετράριχτη στέγη. Οι νεοκλασικές επιρροές αφορούν τη συμμετρία των όψεων, την κατακόρυφη διάταξη των ανοιγμάτων και τη διαμόρφωση των ακρογωνιαίων λίθων. Οι όψεις παραμένουν ανεπίχριστες και τα ανοίγματα φέρουν απλής μορφής κορνίζες. Το άνοιγμα της κεντρικής εισόδου βρίσκεται σε εσοχή και περιβάλλεται από λίθινο περιθύρωμα. Ιδιαίτερα αξιόλογο είναι το βοτσαλωτό δάπεδο που διασώζεται μπροστά από την είσοδο.


6

Νεοκλασική Αστική Κατοικία

Μονώροφη νεοκλασική αστική κατοικία ορθογωνικής κάτοψης με ημιυπόγειο. Χτίστηκε το 1891, σύμφωνα με τη χρονολογία που αναγράφεται στο μεταλλικό φεγγίτη της κεντρικής εισόδου. Έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το ΥΠΠΟΑ με το ΦΕΚ 717/Β/27.11.1985. Πιθανότατα η συγκεκριμένη κατοικία μαζί με την όμορή της αποτελούν δίδυμες κατοικίες (“αδελφομοίρια”). Πρόκειται για κτίρια που έχουν κατασκευαστεί διαδοχικά για να στεγάσουν συγγενείς οικογένειες. Έχουν κοινό φέροντα οργανισμό με κοινή φέρουσα μεσοτοιχία και κοινή στέγη. Οι όψεις της κατοικίας επιχρίονται και συνδυάζουν παραδοσιακά με νεοκλασικά μορφολογικά στοιχεία, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κύρια όψη. Η διαμόρφωση της εισόδου με το κλιμακοστάσιο σε εσοχή αποτελεί παραδοσιακό αρχιτεκτονικό στοιχείο. Παρατηρούνται και νεοκλασικές επιρροές, όπως ψευδοπαραστάδες εκατέρωθεν του ανοίγματος, ελαφρώς τοξωτό ανώφλι, επιστύλιο διαμορφωμένο στο επίχρισμα και γείσο στο ίδιο ύψος με το γείσο της στέγης. Το σύνολο της εισόδου προεξέχει ελαφρώς από την επιφάνεια της τοιχοποιίας. Άλλα νεοκλασικά μορφολογικά στοιχεία είναι η συμμετρία, ο τριμερής διαχωρισμός των όψεων σε βάση (ημιυπόγειο), κορμό (όροφο) και στέψη (στέγη), οι ψευδοπαραστάδες στα ανοίγματα των παραθύρων, οι ταμπλάδες στις ποδιές τους, το επιστύλιο και το γείσο στο ανώφλι τους. Εξέχον νεοκλασικό μορφολογικό στοιχείο αποτελεί το γείσο της στέγης, που αποτελείται από οριζόντιο διάζωμα με σταγόνες, οι ακμές όπου διαμορφώνονται σε όλο το ύψος του κτηρίου ψευδοπεσσοί και το οριζόντιο στηθαίο στη στέγη. Η κύρια όψη έχει αλλοιωθεί τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με παλιό φωτογραφικό υλικό, καθώς τα παράθυρα του ημιυπογείου έχουν μετατραπεί σε θυρώματα.


7

Αστική Kατοικία με νεοκλασικές αναφορές

Διώροφη νεοκλασική αστική κατοικία ορθογωνικής κάτοψης που βρίσκεται στην οδό Εφταλιώτη. Έχει κηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο με το ΦΕΚ 737/Β/09.12.1985. Ο φέρων οργανισμός του κτηρίου αποτελείται από λιθοδομή και στεγάζεται με τετράρριχτη στέγη με επικάλυψη «ρωμαϊκών» κεραμιδιών. Η κατοικία βρίσκεται στη γωνία του οικοπέδου, στη συμβολή δύο δημοτικών οδών. Η είσοδος της κατοικίας πραγματοποιείται απευθείας από τον δημόσιο χώρο, μέσω του θυραίου ανοίγματος στο κέντρο της κύριας, ανατολικής, όψης. Το άνοιγμα βρίσκεται ελαφρώς σε εσοχή, στοιχείο λαϊκής αρχιτεκτονικής, και έχει τοξωτό ανώφλι. Όλες οι όψεις επιχρίονται και οργανώνονται συμμετρικά, χωρίς ωστόσο να ακολουθούνται πιστά οι άξονες συμμετρίας. Άλλα στοιχεία νεοκλασικισμού που χαρακτηρίζουν την κύρια όψη είναι οι κορνίζες των παραθύρων, το ανώφλι διαμορφωμένο ως επιστύλιο με φυτικά μοτίβα, το γείσο της στέγης, διαμορφωμένο με τραβηχτό επίχρισμα και οι ψευδοπεσσοί στις ακμές του κτηρίου. Οι υπόλοιπες όψεις είναι πιο απλές στη μορφή. Τέλος στον υπαίθριο χώρο διατηρείται ο παραδοσιακός φούρνος.


8

Νεοκλασική Αστική Κατοικία

Μονώροφη νεοκλασική αστική κατοικία ορθογωνικής κάτοψης με ημιυπόγειο. Χτίστηκε το 1894, σύμφωνα με τη χρονολογία που αναγράφεται στο μεταλλικό φεγγίτη της κεντρικής εισόδου. Έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το ΥΠΠΟΑ με το ΦΕΚ 717/Β/27.11.1985. Η συγκεκριμένη κατοικία μαζί με την όμορή της αποτελούν δίδυμες κατοικίες, τα λεγόμενα “αδελφομοίρια” που έχουν κατασκευαστεί διαδοχικά για να στεγάσουν συγγενείς οικογένειες. Έχουν κοινό φέροντα οργανισμό με κοινή φέρουσα μεσοτοιχία και κοινή στέγη. Οι όψεις της κατοικίας επιχρίονται και συνδυάζουν παραδοσιακά με νεοκλασικά μορφολογικά στοιχεία. Στοιχεία παραδοσιακής αρχιτεκτονικής αποτελούν η διαμόρφωση της εισόδου με το κλιμακοστάσιο σε εσοχή, στην οποία ανοίγονται παράθυρα στις κάθετες τοιχοποιίες εκατέρωθεν της θύρας. Επιπλέον, το ελαφρώς τοξωτό ανώφλι και το απλό περιθύρωμα διαμορφωμένο στο επίχρισμα εκφράζουν τη νεοκλασική επιρροή της εισόδου. Άλλα νεοκλασικά στοιχεία είναι η συμμετρία, ο τριμερής διαχωρισμός των όψεων σε βάση (ημιυπόγειο), κορμό (όροφος) και στέψη (στέγη), οι κορνίζες των παραθύρων, το επιστύλιο στο ανώφλι τους που στέφεται με γείσο και το γείσο της στέγης. Επίσης, κάτω από το γείσο διαμορφώνεται οριζόντιο διάζωμα, επιστύλιο, και στις ακμές του κτηρίου ψευδοπεσσοί που διατρέχουν όλο το ύψος του κτηρίου, από το ημιυπόγειο στον όροφο. Τέλος, η κύρια όψη παρουσιάζει αλλοίωση, καθώς τα παράθυρα του ημιυπογείου έχουν μετατραπεί σε θυρώματα, αλλαγή που τεκμηριώνεται από παλιό φωτογραφικό υλικό.


9

Λιθόκτιστη Κρήνη

Αξιόλογη λιθόκτιστη κρήνη με δεξαμενή νερού «χαζανέ». Σύμφωνα με την εντοιχισμένη μαρμάρινη κτητορική επιγραφή η κρήνη είναι κατασκευασμένη το 1884. Η κύρια όψη της διαμορφώνεται με παραστάδες διακοσμημένες με επίκρανα που φέρουν επιστύλιο με ημικυκλικό τόξο και γείσο. Στο μέσο της κόγχης υπάρχει μικρή τοξωτή θυρίδα και εκατέρωθεν της γούρνας διαμορφώνονται χαμηλά πεζούλια, όπου ακουμπούσαν τις στάμνες. Στο πίσω μέρος διακρίνεται η λίθινη κατασκευή της δεξαμενής του νερού.


10

Νεοκλασική Αστική Κατοικία

Μονώροφη αστική κατοικία με ημιυπόγειο, ορθογωνικής κάτοψης με νεοκλασικά στοιχεία, που κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με το ΦΕΚ 737/Β/09.12.1985. Έχει φέροντα οργανισμό από λιθοδομή που καλύπτεται με τετράριχτη στέγη. Η λιθοδομή είναι επιχρισμένη σε όλες τις όψεις, εκτός από τη δυτική. Τα νεοκλασικά στοιχεία που εντοπίζονται είναι ο τριμερής διαχωρισμός της κύριας όψης σε λίθινη εμφανή βάση (ημιυπόγειο), κορμό (υπερυψωμένο ισόγειο) και στέψη (επίπεδο στέγης), η συμμετρία ως προς κάθετους και οριζόντιους άξονες, οι λίθινες κορνίζες των παραθύρων με τα τοξωτά υπέρθυρα, που φέρουν απλής μορφής κόσμημα στο κέντρο τους, το ‘’κλειδί’’, η διαμόρφωση των ακρογωνιαίων λίθων στις ακμές του κτηρίου και το οριζόντιο στηθαίο της κύριας όψης στο ύψος της στέγης. Ιδιαίτερο μορφολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα μεταλλικά σκούρα στα κουφώματα των παραθύρων. Στοιχείο της τοπικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής αποτελεί η διαμόρφωση της κεντρικής εισόδου με την είσοδο σε εσοχή και το λίθινο κλιμακοστάσιο.


11

Αστική Κατοικία με νεοκλασικές επιρροές

Διώροφη αστική κατοικία ορθογωνικής κάτοψης με νεοκλασικά στοιχεία, που κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο του που ταυτίζεται με τα όρια του οικοπέδου του, με το ΦΕΚ 737/Β/09.12.1985. Έχει φέροντα οργανισμό από λιθοδομή που καλύπτεται με τετράριχτη στέγη. Η λιθοδομή στη βάση της κύριας όψης παραμένει εμφανής, ενώ στον όροφο είναι επιχρισμένη. Στην κύρια όψη παρουσιάζονται ορισμένα νεοκλασικά στοιχεία όπως η οργάνωση της όψη σε οριζόντιες ζώνες, η συμμετρία ως προς κάθετους και οριζόντιους άξονες, οι παραστάδες στις ακμές. Οι υπόλοιπες όψεις είναι ανεπίχριστες και παρουσιάζουν πιο λιτή διαμόρφωση. Επιπλέον νεοκλασικά στοιχεία αποτελούν οι λίθινες κορνίζες των παραθύρων με τα τοξωτά υπέρθυρα, που φέρουν απλής μορφής κόσμημα στο κέντρο τους, το ‘’κλειδί’’, ο εξώστης του ορόφου στον κεντρικό άξονα, πάνω από την κεντρική είσοδο. Ιδιαίτερο μορφολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα μεταλλικά στοιχεία των όψεων, όπως το μεταλλικό κιγκλίδωμα και τα μεταλλικά φουρούσια του εξώστη, τα μεταλλικά σκούρα στα κουφώματα των παραθύρων και οι προστατευτικές σιδεριές στους φεγγίτες της εξώθυρας και της εξωστόθυρας. Στοιχείο της τοπικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής αποτελεί η διαμόρφωση της κεντρικής εισόδου με το διπλό λίθινο περιθύρωμα.


Κύλιση στην κορυφή